Tüp bebek laboratuvar uygulamaları

Tüp bebek laboratuar uygulamaları

Tüp bebek tedavisinde yapılan laboratuar uygulamalarını sizler için derledik.

Tüp bebek tedavisi doğal yollarla çocuk sahibi olamayan çiftlerin bir numaralı alternatif yardımcı gebelik yöntemidir. Son yıllarda çevre baskısının azalması ve tedavideki başarıların artmasından dolayı bu tedaviyi tercih eden çitlerin sayısında artış gözlenmektedir. Tüp bebek tedavisi sırasında yapılan laboratuar uygulamalarını sizler için derledik.

Blastokist Transferi

Döllenmiş olan yumurtanın ana rahmine tutunmadan ulaşmış olduğu son gelişim safhası Blastokist olarak adlandırılır. Blastokist transferi yapılacak hastalar bölünme aşamasında embryoların kötü kalitede olduğunda daha da düşeceğinden dolayı yalnızca selektif hasta gruplarında uygulanması ile gebelik şansı artmaktadır.

Embriyo Dondurma

Embriyo dondurma işlemi embriyoların koruyucu kültür solüsyonları içerisinde dengelenmesiyle birlikte özel bir alet kullanılarak kademeli olarak dondurulması ve sıvı nitrojen içerisinde depolanması aşamalarını içermektedir. Bu uygulamayı yaptıran hastalarda embriyo kalitesi ve yaşına bağlı olarak embriyo sayısı 2 ila 4 arasında değişiklik gösterebilir. Bu dondurma işleminde en iyi kaliteye sahip olan embriyolar seçilir ve dondurma işlemi gerçekleştirilir.

Mikroenjeksiyon

Mikroenjeksiyon işlemi yumurtaların toplama işlemi sonrasında oositlerin kültür solüsyonları içerisinde matürasyonlarını tamamlamaları için 2 ya da 3 saat boyunca 37 derece sıcaklıkta ve %6CO2 içeren inkübatörlerde bekletilmesi işlemidir.

Aşılama

Bu yöntem ile yıkara işlemi sonrasında hazırlanan örnek spermler hızlarının artırılması için öncelikle 37 derece sıcaklık ve %6 karbondioksit içeren ortamdaki özel dolaplarda bekletilerek hareket kabiliyeti geliştirilir. Ardından bir süre sonra spermler enjektörler ile kadının rahmine enjekte edilerek spermlerin kat edecekleri yol kısalarak gebelik şansı artırılmaya çalışılır.

Sperm Analiz

Sperm tetkiki için hastadan iki ayrı kaba sperm örneklerinin tetkik edilmesi için örnekler istenir. Ardından yapılan analizle sperm sayısı ve hareketi ölçülerek gerekli bilgilerin elde edilmesi sağlanır.

Testis Biyopsisi

Menilerinde Sperm hücrelerine rastlanmamış erkeklerde tercih edilen bu yöntem enjekülat sperm hücrelerinin en az %80′ i ölü olan erkeklerde de tercih edilmektedir. Bu hastalarda epididim kanallarına inilerek sperm hücrelerinin üretim kaynağı testislerde sperm hücrelerinin tetkiki yapılır.

Tüp Bebek Nedir? Başarısızlık Sebepleri Nelerdir?

Tüp bebek nedir? Tüp bebek, normal yolla gebe kalamayan çiftlerin başvurduğu yöntemlerden birisidir. Tüp bebek yönteminde, yumurta ve sperm laboratuvar ortamında döllenir. Tüp bebek yöntemi, Türkiye’de ilk kez 1989 yılında Ege Üniversitesi’nde gerçekleştirilmiştir. Günümüzde çocuk sahibi olmada sıkıntı yaşayan çiftlerin en sık başvurduğu yöntem, tüp bebek tedavisi olup ülkemizde yıllık yaklaşık 40.000 tüp bebek tedavisi uygulanmaktadır.Bu yöntem uygulanmasına karar verildiği takdirde, izlenmesi gereken yol şu şekildedir;

-Öncelikle yumurtalıklarda sağlıklı yumurtaların uyarılması ve takibi sağlanmalıdır.

-Sağlıklı görülen bu yumurtalar toplanır.

-Yumurtaların dölleneceği spermler masturbasyon veya farklı yöntemler ile baba adayından alınır ve sağlıklı bir ortamda bulundurulur.

-Bu koşullar sağlandığı takdirde, yumurta ve spermler laboratuvar ortamında birleştirilir ve üremenin gerçekleşmesi için uygun bir ortam oluşturulur.

-Son olarak embriyo rahime yerleştirilir ve sonuç beklenir.

 

Tüp Bebekte Başarı Şansı

Tüp bebek yapımına karar verildiğinde, tüm adımlar uygun bir şekilde gerçekleştirildiği takdirde, canlı doğum oranı % 30 – 45 arasında değişmektedir.

 

Tüp Bebek Tedavisinde Başarısız Olunmasının Nedenleri

Tüp bebek tedavisinde her zaman olumlu sonuç alınmayabilir. Olumsuzluğa olan durumlar şunlardır;

-Tedavinin uygulanacağı kişi ileri anne yaşında ise olumlu sonuç alma oranı düşer. Laboratuvar koşullarının yeterli olmaması ve azalmış yumurtalık rezervi de embriyonun yumurtalığa tutunamamasında etkili olabilir.

-Yumurta veya sperm de bulunan genetik kusurlar embriyoya geçerek gebeliği engelleyebilir.

-Embriyonun rahime yerleştirileceği sırada yaşanan bir problem, olumsuz sonuç almaya neden olabilir.

-Embriyonun rahime yerleştirilmesi işleminde, rahim  iç duvarı embriyo yerleşimine uygun ve hazır değilse ya da hidrosalpinks adı verilen tüplerde sıvı toplanması durumu ya da enfeksiyon durumu söz konusuysa, yine tedaviden olumsuz sonuç alınabilir.

 

 

Tüp Bebek Nedir ?

Yardımcı üreme teknikleri (YÜT) ya da ingilizce adıyla assiste reprodüktif teknikler (ART) kadın vücudunda üretilen yumurta hücrelerinin özeliğnelerle vücut dışına alınarak erkeğin spermi ile laboratuar ortamında döllenmesi ve elde edilen embriyo veya embriyoların kadın rahmi içine transfer edilmesimantığına dayalı işlemlerdir.

Yardımcı üreme tekniklerinin kullanılmaya başlamasıyla bugün bir çok çift bebek sahibi olabilmektedir. Modern tıptaki yardımcı üreme teknikleri klasik tüp bebek ya da in-vitro fertilizasyon (IVF) ve mikroenjeksiyon ya da diğer adıyla intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) dir. Modern tıptaki yardımcı üreme teknikleri klasik tüp bebek ya da in-vitro fertilizasyon (IVF) ve mikroenjeksiyon ya da diğer adıyla intrasitoplazmiksperm enjeksiyonu (ICSI) dir.

Tüp bebek ve mikroenjeksiyon arasındaki tek fark döllenmenin şeklindedir. Mikroenjeksiyon ya da kısaca ICSI, yardımla üreme tekniklerinde gelinen en son noktalardan biridir. Bu yöntemle yumurtanın içine spermin direkt olarak girişi sağlanmaktadır. ICSI’in uygulamaya girmesi ile tüp bebek uygulamalarının ve özellikle de erkek problemlerine bağlı kısırlığın tedavi edilebilme şansı oldukça yükselmiş ve yeni ufuklar açılmıştır.

TESE VE TESA olarak adlandırılan yöntemler ise semen örneğinde spermiolmayan ya da sperm üretimi olmasına karşılık dışarı atılamayan durumlar için kullanılan tekniklerdir.

Örneğin erkeğin kanallarının tıkalı olduğu ve testisindeki bol sayıdaki spermiboşalma ile çıkaramadığı durumlarda erkeğin testisinden iğne ile doku alınır,bunun içinden spermler bulunur ve elde edilen spermle döllenme sağlanır. Buişleme Testisden sperm aspirasyonu kısaca TESA denmektedir. Ya da testistendoğrudan parça/doku örneği alınır ve bu dokudan sperm elde edilir, buna datestiküler sperm ekstraksiyonu -çıkarılması (TESE) adı verilmektedir.

TESE işlemi önceleri testisten kabaca bir iki doku parçası almak şeklindeykenşimdilerde operasyon mikroskobu kullanılarak işlem gerçekleştirilmektedir. Buişleme de mikroTESE denilmektedir. Klasik TESE uygulamasına göre hemsperm bulma şansı daha yüksek hem de testise zarar verme olasılığı dahadüşüktür.

Testiküler sperm aspirasyonu (TESA) uygulamasında, kanalları tıkalı olanhastalarda sperm aspire edilerek yani negatif basınç ile çekilerek elde edilir. Tüm tüp bebek uygulamalarında, kullanılan değişik yumurtlama tedavilerininortak amacı fazla sayıda yumurta yapımını sağlamaktır. Bu tedaviye kontrollüyumurtalık uyarımı.
Rahim kanalları (tüpleri) tıkalı olan kadınlarda
Sperm fonksiyonlarının ileri derecede bozuk olduğu durumlarda
Endometriozis hastalığı nedeniyle karın içinde yaygın yapışıklıkları olan ve tedavi ile gebelik elde edilemeyen kadınlarda
İmmünolojik (bağışıklık sistemini ilgilendiren) infertilitede
Bazı hormonal bozukluklarda
Diğer tedavi yöntemleri ile gebelik elde edilememesi durumlarında
Sebebi yapılan testlerle açıklanamayan infertilitede
Kalıtsal bazı hastalıkların embriyo aşamasında teşhis edilerek sağlıklı bir bebek elde etmek amacıyla (tutunma öncesi genetik tanı yöntemleri ile beraber)
Tekrarlayan düşükleri olan kadınlarda sağlıklı embriyoların genetik tanı yöntemi ile seçilebilmesi amacıyla
Aşılama yöntemi ile birkaç kez uygulanmasına rağmen gebelik elde edilememişse

-Op.Dr.Fuat ALİ